Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Γιραγωτς Μυτιληνιά Διάλεκτος Ταξίδι στον χρόνο 

Γ’οι ανισπάθις

Γ’οι ανισπάθις* Το κυνήγι κάποτε συμπλήρωνε εκτός από το τραπέζι των πλουσίων, συμπλήρωνε και ιδιαίτερα το τραπέζι των φτωχών αφού το κύριο πιάτο δεν ήταν άλλο παρά μόνο με το καθημερινό τσ’κάλ’, πότε με κ΄τσα, φασούλις, φασλέλια, μαυρουμάτκα φασλέλια μαζί με τις ελιές, κανένα κρουμύδ’ και λίγο τυρί, έτσι πήγαινε συνήθως και ο πατέρας μου ο Μήτρος και ο παππούς μου ο Σαράντος, μη του ντρουβά στου πράμα. Και αφού το κρέας ήταν μόνο για τ’ Λαμπρή και τα Κστούγεννα, το κυνήγι ήταν πράγματι κάτι που συμπλήρωνε το φτωχικό τραπέζι,…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Η φωτογραφία της ημέρας Πληροφορίες 

Οθωμανικό τελωνείο

Το οθωμανικό τελωνείο στην Παναγιούδα. Το μοναδικό στοιχείο, μαζί με κάποιες βρύσες, της τουρκικής κατάκτησης στο χωριό. Διακρίνονται τα σαχνισίνια του. Κατεδαφίστηκε σχετικά πρόσφατα.

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Μυτιληνιά Διάλεκτος Ντοπιολαλιά Συνταγές 

Η θειάμ η Αμυρσούδα κάν’ ψουμί

Αχ μουρέλια μ’ τι έπαθα!!! Που να σας τα λέγου… Προψές του βράδ’ έφτου που καθούμνταν τσι ιτοίμαζα του φαγί μ’ η γ’ναίκα, ακούγου ξαφνικά πυρουβουλισμοί,,, Τσι μπαμ, τσι μπουμ, τσι ξαναμπάμ, τσι ξαναμπούμ… Παλαβώθ’κα!!! Χέσ’κα πάνου μ’ απ’ του φόβου μ’. Τι να κάνου η γ’ναίκα βάζου τ’ς τσιρίδις… Ε αυτό ήνταν ούλου του χουριό μαζέυκι μες του σπίτι μ’ κι όχ’ μόνε αυτό ήρταν τσι γ’ ι αρχές. Τι να σας λέγου τώρα!!! Του χειρότιρου απ’ ούλα όμους δεν ήταν αυτό, ήνταν του μάτ’ τ’ Πουλύδουρα… Τώρα πως…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Ντοπιολαλιά Πληροφορίες Ταξίδι στον χρόνο 

Παρατσούκλια

«Στο χωριό μου, την Αγιάσο της Λέσβου, τ’ όνομά σου το ΄χεις για τις επίσημες. Έτσι δεν παλιώνει. Στα κιτάπια της δημαρχίας βαστάνε το καλό. Γράφουν… «Ευριπίδης Καραπατέλλης» και σε φωνάζουν Γρυπίδη Γαδαρουφουνιά. Σου κολλάνε το παρατσούκλι απ’ το επάγγελμα, το φέρσιμο ή κανένα παραστράτημα. Τη γυναίκα του διανομέα της Πετρογκάζ τη λένε «Πιτρουγκαζίνα», το στραβολαίμη ειρηνοδίκη «Προυβατίνα», τον μουστακαλή νωματάρχη «Πιρισπουμένη». Τα παρατσούκλια πιάνουν και τους παπάδες. Ένα κοκκινοτρίχη παπά σ’ άλλο χωριό, θα τον βαφτίζανε κοκκινογένη. Στην Αγιάσο πήρε το όνομα «Νταροφούντα» (δηλ. φούντα του καλαμποκιού).» πηγη Nikos…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Μυτιληνιά Διάλεκτος Ντοπιολαλιά Ταξίδι στον χρόνο 

Ο Μαστρανώνης – Φώτη Εμμ. Στρογγύλη

Απόσπασμα από το βιβλίο του Φώτη Εμμ. Στρογγύλη ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ ΑΣΗΜΩΝ ΑΝΔΡΩΝ (Σκοπελιανές Ιστορίες) Ο Μαστραντώνης ήταν ένας από τους πολλούς τσαγκαράδες του χωριού μας. Λέγω πολλούς γιατί πράγματι ήταν πολλοί. Βλέπετε εκείνα τα χρόνια (προ του 1950) στα χωριά μας δεν υπήρχαν έτοιμα παπούτσια κι οι ντόπιοι τσαγκαράδες έφτιαχναν και καινούργια για όλους μας. Έπειτα, τότε περπατούσαμε όλοι πολύ. Δρόμοι δεν υπήρχαν και μάλιστα με άσφαλτο. Εκτός από τον καροτσόδρομο του Περάματος και τον άλλον του Πλωμαρίου- Μυτιλήνης οι υπόλοιποι δρόμοι ήταν, του μεν χωριού ντουσεμέδες των δε…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Μυτιληνιά Διάλεκτος Πληροφορίες Ταξίδι στον χρόνο Χωριά Λέσβου 

Η Παναγιουδα αρχές του 20ου αιώνα

Αυτή είναι η εμβληματική φωτογραφία και σημείο αναφοράς για την Παναγιούδα. Χρονολογείται απ’ τις αρχές του 20ου αιώνα και από τα πρόσωπα που εικονίζονται σ’ αυτήν ταυτοποίησα μόνο τον μεσαίο (Μωραϊτης- κάποιος πρόγονος του ήρθε από την Πελοπόννησο στον Αφάλωνα) . Ο γιος του Παναγιώτης Μωραϊτης, υπήρξε αγροφύλακας (μπιχτσής-ιμπεχτσής) και διέμενε απέναντι απ’ τις Σχολές του ΟΑΕΔ σ΄ένα παρατημένο σήμερα αμπέλι). Ο μεγαλοπρεπής ναός (αλήθεια γιατί έπρεπε να σοβατιστεί;) είναι έργο του μεγάλου Λέσβιου, γερμανοσπουδασμένου αρχιτέκτονα, Αδαλή ( σχεδίασε τον Αγ. Θεράποντα, την Παναγία του Αφάλωνα και τον ναό των…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Γιραγωτς Μυτιληνιά Διάλεκτος Ταξίδι στον χρόνο 

Τα Παπαδάκια (Οι Ιεροπαίδες)

Όταν πηγαίναμε ακόμη στο δημοτικό, την Παρασκευή ερχόνταν ο δάσκαλός μας ο Σίμος, όπως και άλλοι και μας έλεγαν τη Κυριακή το πρωί να είσαστε όλοι σας στη Εκκλησία για εκκλησιασμό. Για μένα ήταν μεγάλη χαρά αφού μου ήταν πολύ προτιμότερο από το να πηγαίνω στις ελιές μες το κρύο και μες τις βροχές και τα αγκάθια! Ο πατέρας μου γκρίνιαζε, αλλά αφού το έλεγε ο δάσκαλος έπρεπε να πάω. Βέβαια το να πηγαίνεις στην εκκλησία ήταν μια κουβέντα αλλά να αντέχεις σαν μικρό παιδί τις 2-3 ώρες ορθοστασίας που…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Γιραγωτς Ταξίδι στον χρόνο 

Του ποδήλατου (Το ποδήλατο)

Ο ξάδερφός μου ο Γιάννης κατέβαινε, ανέβαινε από το Σκόπελο – Παπάδο για το εξατάξιο Γυμνάσιο, με ένα παμπάλαιο ποδήλατο του ’50, παρόμοιο με αυτά που είχαν οι ταχυδρόμοι. Με αυτό γύρναγε όλα τα χωριά, στο Πέραμα και πολλές φορές τα Σαββατοκύριακα πήγαινε και στο Τάρτι για να βοηθήσει να μαζέψουν τις ελιές τους. Τότε πολύ λίγα παιδιά είχαν ποδήλατα, και τα μηχανάκια τα περισσότερα ήταν υποβοηθούμενα με πετάλια. Πάντα τον θαύμαζα, χωρίς να τον ζηλέψω, πολλές φορές έβαλε να με μάθει, αλλά επειδή ήμουν μικρός, δεν είχα κάνει και…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Μυτιληνιά Διάλεκτος Ταξίδι στον χρόνο 

Οι σαλιάτσ’ (Τα σαλιγκάρια)

Μικροί άλλοτε ήμασταν μικρά θηρία με μια τόπα στο χέρι και άλλοτε με ένα καντίρι και οργώναμε όλο το χωριό μας το Σκόπελο, από τη μια άκρη ως στην άλλη, πότε μας εύρισκες στην Αγιά Κυριακή, πότε στο Πρόβασμα, στη Παναγιούδα, πότε στο Τασλίκ, πότε στον Άη Γιώργη, στην Αγία Μαγδαλινή, φτιάχναμε τις ομάδες της μπάλας και παίζαμε σε όλες τις γειτονιές. Άλλοτε μαζευόμασταν στη πάνω και στη κάτω αγορά και μετά παίζαμε καρτέλες, ανταλλάζαμε περιοδικά, Όμπραξ, Ζανγκόρ, Μπλέκ, Μικρό Ήρωα στο σινεμά της κοινότητας. Μια μέρα ως συνήθως περιφερόμουν…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Μυτιληνιά Διάλεκτος Ντοπιολαλιά Ταξίδι στον χρόνο 

Να παράδις δώμ’ κουκάλις

Μια μέρα καθώς φαίνεται η μάνα μου είχε δουλειά στο σπίτι και μου λέει: πάνι κουζούμ στην αγορά να αγοράσεις, ψωμί, μια σαλάτα, κτσά, φασλέλια και ένα κιλό κρέας για μαγείρεμα, πάρε και τη τσάντα και στο χέρι μου έδωσε ένα πενηντάρικο. Πήρα πόδι και σιγά σιγά έφτασα στη κάτω την αγορά του χωριού, εκεί που ήταν το τούρκικο τσαρσί, αγόρασα δύο κιλά ψωμί από το φούρνο του Σαμαρά, από τον Αλετρά τη σαλάτα που πάντα είχε μαζί μπόλικα ζαρζαβατικά και από το μπακάλικο του Χατζημιχαλάκη τα όσπρια, τέλος πέρασα…

Read More