Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Μυτιληνιά Διάλεκτος Ντοπιολαλιά Ταξίδι στον χρόνο 

Ο Μαστρανώνης – Φώτη Εμμ. Στρογγύλη

Απόσπασμα από το βιβλίο του Φώτη Εμμ. Στρογγύλη ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ ΑΣΗΜΩΝ ΑΝΔΡΩΝ (Σκοπελιανές Ιστορίες) Ο Μαστραντώνης ήταν ένας από τους πολλούς τσαγκαράδες του χωριού μας. Λέγω πολλούς γιατί πράγματι ήταν πολλοί. Βλέπετε εκείνα τα χρόνια (προ του 1950) στα χωριά μας δεν υπήρχαν έτοιμα παπούτσια κι οι ντόπιοι τσαγκαράδες έφτιαχναν και καινούργια για όλους μας. Έπειτα, τότε περπατούσαμε όλοι πολύ. Δρόμοι δεν υπήρχαν και μάλιστα με άσφαλτο. Εκτός από τον καροτσόδρομο του Περάματος και τον άλλον του Πλωμαρίου- Μυτιλήνης οι υπόλοιποι δρόμοι ήταν, του μεν χωριού ντουσεμέδες των δε…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Μυτιληνιά Διάλεκτος Πληροφορίες Ταξίδι στον χρόνο Χωριά Λέσβου 

Η Παναγιουδα αρχές του 20ου αιώνα

Αυτή είναι η εμβληματική φωτογραφία και σημείο αναφοράς για την Παναγιούδα. Χρονολογείται απ’ τις αρχές του 20ου αιώνα και από τα πρόσωπα που εικονίζονται σ’ αυτήν ταυτοποίησα μόνο τον μεσαίο (Μωραϊτης- κάποιος πρόγονος του ήρθε από την Πελοπόννησο στον Αφάλωνα) . Ο γιος του Παναγιώτης Μωραϊτης, υπήρξε αγροφύλακας (μπιχτσής-ιμπεχτσής) και διέμενε απέναντι απ’ τις Σχολές του ΟΑΕΔ σ΄ένα παρατημένο σήμερα αμπέλι). Ο μεγαλοπρεπής ναός (αλήθεια γιατί έπρεπε να σοβατιστεί;) είναι έργο του μεγάλου Λέσβιου, γερμανοσπουδασμένου αρχιτέκτονα, Αδαλή ( σχεδίασε τον Αγ. Θεράποντα, την Παναγία του Αφάλωνα και τον ναό των…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Γιραγωτς Μυτιληνιά Διάλεκτος Ταξίδι στον χρόνο 

Τα Παπαδάκια (Οι Ιεροπαίδες)

Όταν πηγαίναμε ακόμη στο δημοτικό, την Παρασκευή ερχόνταν ο δάσκαλός μας ο Σίμος, όπως και άλλοι και μας έλεγαν τη Κυριακή το πρωί να είσαστε όλοι σας στη Εκκλησία για εκκλησιασμό. Για μένα ήταν μεγάλη χαρά αφού μου ήταν πολύ προτιμότερο από το να πηγαίνω στις ελιές μες το κρύο και μες τις βροχές και τα αγκάθια! Ο πατέρας μου γκρίνιαζε, αλλά αφού το έλεγε ο δάσκαλος έπρεπε να πάω. Βέβαια το να πηγαίνεις στην εκκλησία ήταν μια κουβέντα αλλά να αντέχεις σαν μικρό παιδί τις 2-3 ώρες ορθοστασίας που…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Γιραγωτς Ταξίδι στον χρόνο 

Του ποδήλατου (Το ποδήλατο)

Ο ξάδερφός μου ο Γιάννης κατέβαινε, ανέβαινε από το Σκόπελο – Παπάδο για το εξατάξιο Γυμνάσιο, με ένα παμπάλαιο ποδήλατο του ’50, παρόμοιο με αυτά που είχαν οι ταχυδρόμοι. Με αυτό γύρναγε όλα τα χωριά, στο Πέραμα και πολλές φορές τα Σαββατοκύριακα πήγαινε και στο Τάρτι για να βοηθήσει να μαζέψουν τις ελιές τους. Τότε πολύ λίγα παιδιά είχαν ποδήλατα, και τα μηχανάκια τα περισσότερα ήταν υποβοηθούμενα με πετάλια. Πάντα τον θαύμαζα, χωρίς να τον ζηλέψω, πολλές φορές έβαλε να με μάθει, αλλά επειδή ήμουν μικρός, δεν είχα κάνει και…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Μυτιληνιά Διάλεκτος Ταξίδι στον χρόνο 

Οι σαλιάτσ’ (Τα σαλιγκάρια)

Μικροί άλλοτε ήμασταν μικρά θηρία με μια τόπα στο χέρι και άλλοτε με ένα καντίρι και οργώναμε όλο το χωριό μας το Σκόπελο, από τη μια άκρη ως στην άλλη, πότε μας εύρισκες στην Αγιά Κυριακή, πότε στο Πρόβασμα, στη Παναγιούδα, πότε στο Τασλίκ, πότε στον Άη Γιώργη, στην Αγία Μαγδαλινή, φτιάχναμε τις ομάδες της μπάλας και παίζαμε σε όλες τις γειτονιές. Άλλοτε μαζευόμασταν στη πάνω και στη κάτω αγορά και μετά παίζαμε καρτέλες, ανταλλάζαμε περιοδικά, Όμπραξ, Ζανγκόρ, Μπλέκ, Μικρό Ήρωα στο σινεμά της κοινότητας. Μια μέρα ως συνήθως περιφερόμουν…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Μυτιληνιά Διάλεκτος Ντοπιολαλιά Ταξίδι στον χρόνο 

Να παράδις δώμ’ κουκάλις

Μια μέρα καθώς φαίνεται η μάνα μου είχε δουλειά στο σπίτι και μου λέει: πάνι κουζούμ στην αγορά να αγοράσεις, ψωμί, μια σαλάτα, κτσά, φασλέλια και ένα κιλό κρέας για μαγείρεμα, πάρε και τη τσάντα και στο χέρι μου έδωσε ένα πενηντάρικο. Πήρα πόδι και σιγά σιγά έφτασα στη κάτω την αγορά του χωριού, εκεί που ήταν το τούρκικο τσαρσί, αγόρασα δύο κιλά ψωμί από το φούρνο του Σαμαρά, από τον Αλετρά τη σαλάτα που πάντα είχε μαζί μπόλικα ζαρζαβατικά και από το μπακάλικο του Χατζημιχαλάκη τα όσπρια, τέλος πέρασα…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Μυτιληνιά Διάλεκτος Ντοπιολαλιά Ταξίδι στον χρόνο 

Πάγι του λάδ – Στρατή Αναστασέλλη

Μια ντιζέζα(1) ήρτι ςτν Αγιάσου μες τ’Αυγού του ριςτουράν τσί μαζώνι τ΄Αγιασουτέλια τσί τ’αφήνι χωρίς παράν. Πάς ς’ένα πατάρ τνη βάλαν τσί τραγδεί του “Μόν αμούρ” Διάβουλους θά φά τού λάδ μας τσί θά μάς αφήσ τν αμούρ.(2) Κάτ γιρόντ παραςτουλιάζιν για κουμάτ κριγιάς γλυθμούν κάθα βράδ σάν τα κταβέλια απουπίσου τζ ακλουθούν. Οι γρηγιές θα κάνιν γούργια να τνη κάν’ π’ έφτου ζουργούνι(3) Γιατί οι γέρ αφίν’ τα πστάλια (4) τσι γυρεύειν του ματζούνι Φόνους είμ’ άξια να πήσου είπι τσι τ’ Αθανασούλι γω να λιώμι στου λιολόγου(5) τσ΄άλλοι…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Ταξίδι στον χρόνο 

«Θα σι σάσου ιγώ» (Θα σε φτιάξω εγώ)

Η μάνα μου αγάπα πολύ τα ζά· μα πιο πολύ τις όρθις, δεν θυμάμαι μια εποχή που να μην είχε. Όλη μέρα να τις ταΐζει, να γεμίζει τα γλαστριά τους νερό και να τις φωνάζει, «πουλ, πουλ, πουλ!» και αυτές από μακριά όταν την έβλεπαν να τρέχουν σαν τρελές κοντά της. Με τέτοια μικρά μικρά, με το ένα με το άλλο, όλη η μέρα της ήταν γεμάτη. Κι εγώ έπαιρνα το μικρό το καλαθέλ’ έτρεχα και μάζευα τα αυγά, τις έδιωχνα από το μπαχτσέ και τις μάντριζα το βράδυ. Κ’μάς…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Ταξίδι στον χρόνο 

Οι πέρτσις

Πότε ερχόταν το καλοκαίρι, πότε έφευγε χαμπάρι δεν παίρναμε. Παιδιά ήμασταν, σταμουσήν δεν είχε ο κώλος μας, πότε μες τον ήλιο, στη θάλασσα, στα ψαρέματα, τα μπάνια τις παρέες και πότε τα βράδια με τις σαλαγκιές στα χταπόδια, Στην εξοχή οι λίγες απολαύσεις ήταν μια γκαζόζα ή ένα υποβρύχιο ήταν αρκετά για να μας δροσίσουν και να μας ευχαριστήσουν. Στη αρχή του καλοκαιριού προλαβαίναμε τα απίδια τους αχτσέδες ανεβαίναμε-κατεβαίναμε τις πλαγιές, τρώγαμε σα τα γρούνια και σκάγαμε, μετά έρχονταν τα σύκα και τα σταφίλια τα ίδια και απαράλλαχτα! Όλα τα…

Read More
Αναμνήσεις απο το χωριό.... Γενικά Η φωτογραφία της ημέρας Παλιές τέχνες Ταξίδι στον χρόνο 

Η φωτογραφία της ημέρας

Ο Στάθης ο ψαράς ( Αφιερωμένο από τον Πάνο Αγιακάτσικα στο Στάθη Μπουγιούκα από τη Πλαγιά πού γνώρισε το ~1980) Πεπονόφλουδα βαρκί σκουριασμένη λαδομπογιά σάπιο όλο το σκαρί μα τα χρόνια του πολλά Γκρίζα αρμυρά μαλλιά ξεκινάς ρίχνεις παραγάδι αλισάχνη το καπέλο σου κρατά γυροφέρνεις ως το βράδυ Γλυκοχάραμα στη ξέρα βιράρεις, ο βοριάς δε σε ρωτά τα ψάρια χτυπάν στη μεσσηνέζα ατραγάνες πλέματα πολλά Ένα ξάφι με δύναμη τραβά με χάρη το φέρνεις, σπαρταρά δυό κιλά πανέρι μαύρο χάλι μα η κακαβιά έγινε και πάλι  

Read More